मराठी धातुकोश

अबोट [ अभि + उत् + वृत् १ वर्तने { अभ्युत् + वृत्; अभ्युत् = अबोट्; वृत् = रित् = ट्; अबोट् + ट् = अबोट } ] अंगाला उटणें लावणें. उ०-जाततेन प्रसंगें स्त्रीदेह सिवणें आंगें । तेथौनि देह आवघें । अबोटी कीजे ॥ ज्ञा. १७-२१०.
( अभ्युद् वृत्तिः अबोटि = उटणें माखणें ).

अभिनव [ अभिनव (ना.) ] नेहेमी नवें ताजें असणें. उ०- तो शांतू चि अभिनवैल । ते परियसां म-हाटी बोल । जे समुद्रा हीहूनि खोल । अर्थभरित ॥ ज्ञा. ४-२११

अभिभव [ अभि + भू १ सत्तायाम् ] ( संभव पहा )

अरगळ [ अर्गला ( ना.) ] घोटाळ्यांत पडणें. इतर रूप - अर्गळ.

अर्गळ [ अर्गला (ना.) { ल = ळ } ] घोटाळ्यांत पडणें. ( अरगळ पहा )

अर्घ्य [ अर्घ्य ( ना. ) ] बळी देणें. उ०- ऐक्य भावाची अंजुळी । सर्वेंद्रिय कुडमळीं ॥ भरूनियां पुष्पांजुळी । अर्घ्य देवों ॥ माडगांवकर ज्ञा. १५-२

अर्जि [ अर्ज् १ अर्जने ] मिळविणें, मिळणें.

अर्जी [ अर्द् १ याचने ] मिळणें, मिळविणें.

अर्थि [ अर्थ् १० उपयाञ्वायाम् ] मागणें. इतर रूप-आरुथ.

अर्पि [ ऋ ३ गतौ ( णिच् ) अर्पय् ] देणें.

अलंकरे [ अलंकार ( ना.) अलंकारायते ] भूषण होणें. उ०- म्हणौनि युक्ति हे पांडवा । घडे जेयां सदैवां । तो अपवर्गीचिया राणिवा । अलंकरे जे ॥ ज्ञा. ६-३५६

अलंकार [ अलं + कृ ८ भूषणे ] अलंकार घालणें, भूषविणें.

अवकल [ अव + कल् १० गतौ संख्यानेच ] उतार वय होणें. इतर रूप-अवकळ १

अवकळ १ [ अव + कल् १० गतौ संख्यानेच ] उतार वय होणें. ( अवकल पहा.)

-२ [ अव + कुल् १ संस्त्याने–संस्त्यानं सङ्घीकरणं. ( उ = अ) ] आखडणें. उ०- मान अवकळणें म्ह. आखडणें.

अवग १ [ अव + वष्क् १० दर्शने; { अव + वष्क् = वलोप; ष्क् = क् = ग् } ] दिसणें. इतर रूप = आवग ८

-२ [ आ + वष्क् १० दर्शने ] दिसणें. इतर रूप = आवग ७

अवगड [ अव + गड् ( इ ) बंधने ] अवघडणें, बंदींत टाकणें. ( अवघड १ पहा )

अवगण [ अव + गण् १० संख्याने ] अपमान करणें, कमी लेखणें.

अवगम [ अव + गम् १ गतौ ] वाईट मार्गानें जाणें. अवगला.