संस्कृत भाषेचा उलगडा

(५) देवाभ्याम् तृतीया द्विवचनाप्रमाणे.

(६) देवे + भ्यस् = देवेभ्य:
* देवे या जुनाट रूपापुढे भ्यस् प्रत्यय लागला आहे. बहुवचने झाल्येत् म्हणजे भ्यस् प्रत्यय पुढे असता अंगाचा एकार होतो, असे पाणिनी सांगतो. एकार का येतो ते पाणिनीला माहीत नाही.

(७) देवस् + स्यत् = देवह् + स्यत् = देवा ह्यत् = देवायर = देवाअत् = देवात्

(८) तृतीया द्विवचनाप्रमाणे.

(९) चतुर्थी अनेकवचनाप्रमाणे.

(१०) देवस् + स्य = देवह् + स्य = (ह् चा पूर्वसवर्ण होऊन) देवस्य.

(११) देवअ + स्योस् = देवअ + योस् = देवअ + योस् = देवअ + ओस् =देवय् +
ओस् = देवयो:
* ओस् प्रत्ययामागे अंगाला एकार होतो म्हणून पाणिनी सांगतो. वस्तुत: द्विवचन देवअअ असे आहे. देवअअ चे देवअ. अ चा य होऊन देवय्.

(१२) देवान् + स्याम् =देवान् + याम् = देवान् + याम् = देवान् + आम् = देवानाम्.
* आम् प्रत्ययाला नुमागम होतो म्हणून पाणिनी सांगतो.

(१३) देवस् + स्यि =देवह् + ह्यि = देवह् + यि = देव + इ = देवे.
* पाणिनी इ प्रत्यय देतो.

(१४) षष्ठी द्विवचनाप्रमाणे.

(१५) देवे+स्यु=देवेष्यु=देवेषु.
* अंगाला एकार होतो म्हणून पाणिनी लिहितो.