मराठी धातुकोश

अवगल १ [ अव + ग्लै १ हर्षक्षये ] मोडकळणें. उ०-आंगें कर्मा ढीला । जो मनें विकल्पें भरला । अडवीचा अवगलिला । कुहा जैसा ॥ ज्ञा. १३-६७६.
इतर रूप-अवगळ २

-२ [ अव + गल् १ हर्षक्षये ] अवगळणें.

अवगळ १ [ अव + गल् १ स्रवणे ] १ मेंगळणें. २ शेष राहणें.

-२ [ अव + ग्लै १ हर्षक्षये - हर्षक्षयः = धातुक्षयः ] मोडकळणें. ( अवगल १ पहा )

अवघट [ अव+घट् १ चेष्टायाम् { ट् = ड् } ] करक भरणें, मान अवघडणें. ( अवघड २ पहा )

अवघड १ [ अव + गड् ( इ ) १ बंधने { ग् = घ् } ] बंदींत टाकणें. कर्मणि = अवगडणें - बंदींत पडणें, इतर रूप - अवगड.

-२ [ अव + घट् १ चेष्टायाम् { ट् = ड् } { औघड; अव = औ ) ] पेटके येणें, दुःख होणें. इतर रूपें - अवघट, औघड.

अवटर [ अव + ट्वल् १ वैक्लव्ये; { ट्वल् = टर् = ( व् लोप आणि ल = र ) } ] गुंतागुंत होणें. गुंतणें.  ( अवटळ पहा )

अवटळ [ अव + ट्वल् १ वैक्लव्ये; ट्वल् , टल् = संभ्रम पावणें, गुंतणें - अवटलनं, अवट्वलनं = अवटळणें ] गुंतणे. उ०-१ मान अवटळली म्ह० मानेच्या शिरांत गुंतागुंत झाली. २ पोटांत अवटळा आला म्ह० पोटांतील आंतडीं गुंतलीं. इतर रूपें-अवटर, अवठर, औटळ, औटर.

अवठर [ अव + ट्वल् १ वैक्लव्ये ] गुंतणें. ( अवटळ पहा )

अवढ [ अव + धे १ पाने { धे = ध् = ढ } ] किळस येणें, वीट येणें.

ए १ अवतर् [ अव + तृ १ प्लवनतरणयोः ] खालीं जाणें.

अवतर [ अव + तृ १ प्लवनतरणयोः { ऋ = अर् } ] अवतार घेणें ( जन्म पावणें ), खालीं उतरणें.

अवतार [ अव + तृ १ प्लवनतरणयोः ] रागावणें, चवताळणें.

अवथण १ [ अवस्तनायते ( ना. ) { स्तन = थन } ] आई गर्भार झाल्यामुळें थानचें दूध प्यावयास न मिळणें व त्यामुळें मूल आजारी पडणें.

-२ [ अव + स्तन ( ना.); { अप + स्तन = अवस्तन, प् = व्, स्त् = थ्; न् = ण् ; } ] थान तोडणें. स्तनापासून दूर ठेवणें. इतर रूप-अवथन.